Berat Kandili (gecesi) Şaban ayının onbeşinci gecesidir. Aslı “Berâet”tir. Berat sözlükte; “bir zorluktan kurtulmak ve beri olmak” demektir. Aynı manada “Leyle-i Berâe” de denir. Ayrıca bu geceye “bereketli gece” manasına “Leyle-i Mübâreke”, “vesîka gecesi” manasına “Leyle-i sâk” ve ‘rahmet gecesi’ anlamında “Leyle-i rahme” denir.

Bu gecede, bir yıl içinde olacak bütün işler hükme bağlanıp ifası için Cenab-ı Hak tarafından meleklere verilir. Gecesini ibadet ve dua ile gündüzünü oruçlu geçirmek faziletlidir.

Bir kısım ulemaya göre “Apaçık Kitaba yemin olsun ki Biz Kur’an-ı mübarek bir gecede indirdik. Biz, gerçekten uyarıcıyız. O mübarek gecede, her hikmetli iş katımızdan bir emirle ayırt edilir.” (Duhan, 44/1-4) ayeti Berat gecesiyle alakalıdır. Bu zatlara göre Cenab-ı Hak, Kur’an’ı Kerimini Levh-i Mahfuz’dan dünya semasına Berat gecesinde indirmiştir.

Berat gecesi hakkında çok sayıda hadis ve sahabi sözü nakledilmiştir. Bunlardan bazıları:

 “Şaban ayının on beşinci gecesi olduğu zaman, gecesinde ibadete kalkın. Ve o gecenin gündüzünü oruç tutun. Çünkü o gece güneş batınca Allah Teâlâ (Keyfiyeti bizce meçhul bir halde) dünyaya en yakın göğe inerek (o andan) fecir oluncaya kadar: “Benden mağfiret dileyen yok mu, onu mağfiret edeyim. Benden rızık isteyen yok mu, onu rızıklandırayım. (Bir bela ile) müptela olan yok mu, ona kurtuluş vereyim. Şöyle olan yok mu? Böyle olan yok mu?” buyurur.” (İbn Mâce, İkâmetü’s-Salât 191, H. no: 1388)

“Bu gece Şaban’ın on beşinci gecesidir. Allah Teâlâ bu gecede Beni Kelb kabilesinin koyunlarının tüyleri sayısınca insanları Cehennem ’den kurtarır. Ancak kendisine şirk koşanların, Müslümanlara karşı kin ve düşmanlık besleyenlerin, akrabaları ile münasebeti kesenlerin, gururlu ve kibirlilerin, ana-babasına asi olanların ve içki içmeye devam edenlerin yüzüne bakmaz.” (Buhârî, et-Tergîb ve’t-Terhib, II, 118; Ahmed b. Hanbel, Müsned, Risale, 43/146-147, No: 26018; Abdürrezzak, Musannef, 5/55, No: 8171)

Abdullah b. Ömer radıyyallahu anhtan aktarılmıştır:

“Beş gecede yapılan dualar geri çevrilmez: Cuma gecesi, Receb ayının ilk gecesi, Şaban ayının 15. gecesi ve iki bayram geceleri.” (Abdürrezzak, Musannef, 5/55, No: 8175)

 

BERAT İÇİN NELER YAPMALI?

Tüm mübarek gün ve geceleri insanlar fırsat olarak görmelidir. Bu geceler Allah Teala’nın kullarına özel lütuflarının olduğu zaman dilimleridir. Bu sebeple Berat Kandili’nin hem gecesini hem de gündüzünüm ihya etmeye çalışmalıdır.

Bu geceye özel bir ibadet rivayet edilmese de şunlar tavsiye edilir:

-        Kaza namazı olanlar olabildiğince kaza namazı kılmalı.

-        Kur’an okumayı bilenlerin en azından bir cüz okumalı.

-        Çok sayıda istiğfar yapmalı

-        Özellikle gece yarısından sonra çokça dua etmeli. Dualarımızda memleketimizi, İslam alemini, darda kalmış olanları ve geçmişlerimizi anmaya dikkat etmelidir.